Tàu vũ trụ NASA bất ngờ mất kiểm soát giữa sứ mệnh lịch sử nâng kính thiên văn quỹ đạo

Sứ mệnh tiên phong của NASA gặp sự cố không mong muốn

NASA và công ty Katalyst Space vừa công bố rằng tàu vũ trụ LINK, được phóng để thực hiện một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ, hiện đang quay tròn ngoài tầm kiểm soát. Đây là lần đầu tiên cơ quan vũ trụ Mỹ ký hợp đồng với một công ty tư nhân để thực hiện việc nâng một kính thiên văn quan sát lên quỹ đạo cao hơn, nhằm kéo dài vòng đời hoạt động của công nghệ quan trọng này. Tuy nhiên, sau hơn ba tuần phóng, tàu vũ trụ gặp phải những vấn đề kỹ thuật nghiêm trọng khiến nhiệm vụ gặp phải những khó khăn bất ngờ.

Những chi tiết phức tạp của cuộc khủng hoảng quỹ đạo

Tàu vũ trụ LINK được phóng vào ngày 3 tháng 7 bằng tên lửa Pegasus XL của công ty Northrop Grumman. Trong những tuần đầu tiên, các điều khiển viên tại trạm kiểm soát đã làm việc để khởi động hệ thống tàu vũ trụ, chuẩn bị cho cuộc tiếp cận với kính thiên văn Neil Gehrels Swift – đài quan sát đã hoạt động kể từ năm 2004 với khả năng nhanh chóng hướng tới những hiện tượng vũ trụ thoáng qua như các vụ nổ tia gamma. Nhưng vào cuối tuần vừa qua, tàu vũ trụ bắt đầu quay tròn ngoài tầm kiểm soát, khiến ăng-ten liên tục xoay quanh sao cho khó duy trì liên lạc với Trái Đất.

Theo thông báo từ NASA, nguyên nhân gốc rễ của sự cố bao gồm sự hỏng hóc của hai trong ba bánh xe phản lực điều khiển hướng của tàu vũ trụ, cùng với các vấn đề phát sinh trong hệ thống động cơ đẩy. Các điều khiển viên chuyên môn đã bắt đầu quá trình khôi phục bằng cách sử dụng một bộ động cơ đẩy khác trên tàu để làm chậm chuyển động quay tròn này. Họ cho biết trong một tuyên bố rằng họ "đã bắt đầu thực hiện một loạt những lần đốt động cơ điều chỉnh quỹ đạo và đang thấy kết quả dự kiến". Kieran Wilson, trưởng kỹ sư của dự án tại Katalyst Space, trước khi phóng đã thừa nhận với các nhà báo rằng tàu vũ trụ được xây dựng "cực kỳ nhanh chóng" vì cần thiết phải nâng Swift trong vòng vài tháng tới. Ông cho biết rằng "tất cả những điều này đều mang tính thách thức cao và rủi ro lớn", đồng thời chỉ ra rằng "có rất nhiều tàu vũ trụ đã có chu kỳ phát triển dài hơn nhiều và có nguồn tài chính dồi dào hơn nhưng vẫn thất bại vì những lý do tầm thường".

Bối cảnh: Tham vọng mới của ngành vũ trụ tư nhân và những thách thức nó mang lại

Trong bối cảnh rộng hơn, nhiệm vụ này đại diện cho một xu hướng đang phát triển trong đó NASA tìm cách tối ưu hóa các hoạt động có sẵn bằng cách tận dụng năng lực của ngành vũ trụ tư nhân. Katalyst Space huy động được 12 triệu đô la vào tháng 6 vừa qua, với sự hỗ trợ từ các nhà đầu tư Fortitude Ventures và Geodesic Capital. Công ty cũng đã nhận được tài trợ từ Bộ Quốc phòng Mỹ, những người quan tâm đến một phương tiện linh hoạt có thể phục vụ bảo trì vệ tinh hoặc theo dõi tàu vũ trụ của các nước đối thủ. Những sự cố như vụ này nhắc nhở chúng ta rằng những nỗ lực đột phá trong lĩnh vực vũ trụ luôn đi kèm với độ rủi ro cao, ngay cả khi có sự hỗ trợ của những công ty công nghệ tiên tiến nhất hiện nay.